Döviz asıl olarak iki farklı şekilde alınıp satılmaktadır. Organize bir borsadan ve borsa dışındaki piyasadan. Borsada işlem gören döviz, toplam döviz piyasasının çok küçük bir miktarını oluşturmaktadır. Döviz işlemlerinin asıl kısmını ise bankaların kendi aralarında gerçekleştirdiği işlemler ile diğer piyasa katılımcılarının borsa dışındaki piyasada gerçekleştirdiği işlemler oluşturmaktadır.
1. Borsada işlem gören para birimleri
ABD’deki Chicago Ticaret Borsası gibi organize bir borsada, belirli bir parasal değeri temsil eden standart para birimi sözleşmeleri Uluslararası Para Piyasası’nda (IMM) işlem görmektedir. Merkezi bir takas bankası da taraflar arasında gerçekleştirilen işlemleri eşlemektedir. Döviz alım satım işlemlerinin avantajları konulu bölümde belirtildiği gibi, vadeli döviz işlemlerinin çeşitli dezavantajları bulunmaktadır.
2. Döviz piyasası
Buna karşılık, borsa dışında kalan döviz piyasasının dünya çapında pek çok katılımcısı vardır; fiyat kalitesi, itibar ve alım satım şartları ise katılımcının kiminle işlem yapmak istediğini belirlemektedir. Bu döviz piyasası, muhtemelen dünyanın en rekabetçi piyasasıdır. ACM gibi aracı kurumlar, yeni müşteriler elde etmek ve mevcut müşterilerini elde tutmak istiyorlarsa, piyasa standartları ve teamüllerine uygun hareket etmeli ve en yüksek hizmet standardını yakalamalıdırlar. 1998 yılında Uluslararası Takas Bankası (BIS) gözetiminde gerçekleştirilen bir araştırmaya göre, döviz piyasasının dünya çapındaki cirosunun, aracı kurumların raporlarına dayanarak, günlük 1,49 trilyon ABD Doları olduğu tahmin edilmiştir; buna karşın, vadeli döviz işlemleri cirosunun ise 12 milyar ABD Doları olduğu tahmin edilmiştir.
Dünyanın dört bir yanındaki çeşitli finans merkezleri arasında en çok işlem Birleşik Krallık’ta gerçekleşmektedir; oysa, ulusal para birimi olan İngiliz Sterlini diğer para birimlerine kıyasla çok daha az işlem görmektedir. Aşağıda yer alan grafikte de gösterildiği gibi Birleşik Krallık, dünyadaki döviz işlemlerinin %32’sinin gerçekleştirildiği ülke olurken, Birleşik Devletler %18’lik bir oranla açık arayla ikinci, Japonya ise %8 ile üçüncü sıradadır.
|